Improv Club › ImprovTube › Rozwój osobisty i psychologia
Psychologia, neurobiologia i terapia ACT w formie, którą da się obejrzeć wieczorem. Dobieram te nagrania pod to, co dzieje się na moich zajęciach: lęk przed oceną, stres, autentyczność, komunikacja. Nie zastąpią terapii i nie są przeglądem badań. To punkty startu. Siłę badań sprawdzam osobno, w Bazie Wiedzy.
68 nagrań, w tym 7 po polsku. Każde nagranie sprawdziłem, czy się odtwarza.
Na co patrzeć. Jeśli coś Cię zainteresuje, sprawdź, na jakim badaniu opiera się mówca.
Otwórz w aplikacji z filtrami i losowaniemAutor 'Strach ucieleśniony' wyjaśnia, jak napięcie emocjonalne i stres zapisują się w ciele oraz dlaczego praca z ciałem, ruchem i teatrem pozwala odzyskać poczucie bezpieczeństwa szybciej niż sama rozmowa.
Artykuł: Trema przed wystąpieniem — fizjologia i techniki oddechoweNeuroanatomka opowiada od środka o doświadczeniu wyciszenia lewej półkuli mózgu (odpowiedzialnej za ciągły komentarz słowny i analizę) oraz odkryciu głębokiego spokoju tu i teraz.
Artykuł: Default Mode Network (DMN) i obecność tu i terazTwórca Teorii Poliwagalnej wyjaśnia rolę nerwu błędnego i tzw. systemu zaangażowania społecznego: dlaczego ciepły ton głosu, uśmiech i bezpieczna zabawa fizjologicznie wyłączają stan walki lub ucieczki.
Artykuł: Bezpieczeństwo psychologiczne w zespole i na sceniePrzełomowe spojrzenie na fizjologię stresu (reappraisal): przyspieszone bicie serca i oddech przed wyjściem na scenę nie są oznaką słabości, lecz mobilizacją organizmu dodającą odwagi.
Artykuł: Trema przed wystąpieniem — fizjologia i techniki oddechoweAutorka przełomowej Teorii Konstruowanych Emocji ('Jak powstają emocje') wyjaśnia, że nasz mózg nie 'odkrywa' emocji, lecz aktywnie je konstruuje jako predykcje na podstawie sygnałów z ciała i kontekstu.
Artykuł: Zdarzenie vs. interpretacja — dlaczego widzimy świat inaczejBadanie na tysiącach osób metodą próbkowania doświadczeń (Track Your Happiness): błąkający się umysł (Default Mode Network) unieszczęśliwia nas niezależnie od tego, co robimy. Kluczem jest obecność tu i teraz.
Artykuł: Default Mode Network (DMN) i obecność tu i terazTwórca koncepcji stanu przepływu (Flow) wyjaśnia, co dzieje się z układem nerwowym, gdy jesteśmy całkowicie pochłonięci działaniem tu i teraz, a nasza uwaga nie ma wolnej przepustowości na lęk i autocenzurę.
Artykuł: Default Mode Network (DMN) i obecność tu i terazRozmowa po polsku z Miłoszem Brzezińskim o fizjologii stresu, działaniu pod presją, poczuciu sprawczości i nieczekaniu na 'idealny stan emocjonalny', by zrobić krok naprzód.
Artykuł: Odpuść kontrolę i wrzuć na luz: radzenie sobie ze stresem i perfekcjonizmemSłynny neurobiolog Jaak Panksepp opowiada o 7 pierwotnych systemach emocjonalnych w mózgu ssaków (w tym systemie PLAY — Zabawy) i wyjaśnia, dlaczego zabawa społeczna programuje korę przedczołową.
Artykuł: „Tak, i...” dla emocji — nazywanie afektu i regulacja emocjonalnaPolski biolog i neurodydaktyk w przystępny sposób tłumaczy, co dzieje się z korą przedczołową, hipokampem i ciałem migdałowatym pod wpływem stresu społecznego i dlaczego poczucie bezpieczeństwa otwiera pamięć.
Artykuł: Pustka w głowie pod presją — skąd się bierze i jak ją wyłączyćNeurobiolog ze Stanfordu wyjaśnia, dlaczego ludzie uruchamiają pełną reakcję stresową (kortyzol i adrenalina) na samą myśl o ocenie społecznej i jak poczucie wsparcia oraz kontroli chroni nasz mózg.
Artykuł: Odpuść kontrolę i wrzuć na luz: radzenie sobie ze stresem i perfekcjonizmemKognitywistka Sian Beilock wyjaśnia mechanizm 'paraliżu analitycznego' (choking under pressure): dlaczego nadmierna kontrola kory przedczołowej blokuje pamięć roboczą na scenie i jak wyjść z głowy.
Artykuł: Pustka w głowie pod presją — skąd się bierze i jak ją wyłączyćNeurobiolog z Princeton pokazuje zjawisko sprzężenia neuronalnego (neural coupling): kiedy dobrze opowiadamy historię i słuchamy partnera, fale mózgowe nadawcy i odbiorcy dosłownie się synchronizują.
Artykuł: Uniwersalny szkielet sceny: 5 kroków do wciągającej historiiCzym różni się talent od wytrwałości (grit)? Jak budować długofalową odporność na porażki i rozwijać umiejętności poprzez celową praktykę.
Artykuł: Impro 101: Jak mądrze dawać sobie prawo do błędówKontynuacja słynnego wykładu o wrażliwości: czym różni się wstyd ('jestem zły') od poczucia winy ('zrobiłem błąd') i dlaczego odwaga wyjścia na scenę wymaga oswojenia krytyków na widowni.
Artykuł: Impro 101: Jak mądrze dawać sobie prawo do błędówJeden z najsłynniejszych wykładów TED w historii. Profesor Brené Brown po dekadzie badań nad wstydem udowadnia, że odwaga bycia niedoskonałym i gotowość do pokazania się bez zbroi to jedyne źródło autentycznych relacji i spokoju.
Artykuł: Impro 101: Jak mądrze dawać sobie prawo do błędówTwórczyni pojęcia 'Growth Mindset' (nastawienie na rozwój) wyjaśnia moc słowa 'jeszcze' oraz różnicę między traktowaniem błędu jako wyroku o talencie a traktowaniem go jako informacji zwrotnej.
Artykuł: Impro 101: Jak mądrze dawać sobie prawo do błędówPsycholog z Harvardu wyjaśnia zjawisko 'syntetycznego szczęścia' i poznawczego układu odpornościowego: dlaczego potrafimy odnaleźć radość nawet wtedy, gdy sprawy idą zupełnie inaczej, niż planowaliśmy.
Artykuł: Odpuść kontrolę i wrzuć na luz: radzenie sobie ze stresem i perfekcjonizmemKluczowe wideo z neurobiologii emocji polecane w podręczniku WPI-P3. Psychiatra dr Dan Siegel wyjaśnia, jak werbalne nazwanie trudnej emocji (Wizytówka Aktora) natychmiast wycisza ciało migdałowate i aktywuje korę przedczołową.
Artykuł: „Tak, i...” dla emocji — nazywanie afektu i regulacja emocjonalnaGłęboka rozmowa z dr Ewą Woydyłło o samoakceptacji, dawaniu sobie prawa do błędów, odróżnianiu wpływu od bezsilności i budowaniu zdrowego poczucia własnej wartości.
Artykuł: Impro 101: Jak mądrze dawać sobie prawo do błędówLekarz i autor dr Gabor Maté analizuje mechanizmy ucieczki od bólu emocjonalnego oraz napięcie między potrzebą przywiązania (akceptacji grupy) a potrzebą autentyczności.
Artykuł: „Tak, i...” dla emocji — nazywanie afektu i regulacja emocjonalnaPsycholog Guy Winch uczy 'pierwszej pomocy emocjonalnej': jak przestać rozdrapywać porażki i odrzucenie przez ruminacje oraz jak rozmawiać ze sobą z życzliwością.
Artykuł: „Tak, i...” dla emocji — nazywanie afektu i regulacja emocjonalnaProfesor Kristin Neff wyjaśnia, dlaczego gonitwa za 'wysoką samooceną' prowadzi do narcyzmu i załamań, a twardą psychologiczną odporność buduje samowspółczucie (Self-Compassion) — życzliwe podejście do własnych potknięć.
Artykuł: Impro 101: Jak mądrze dawać sobie prawo do błędówZwięzły esej wideo o tym, że prawdziwa pewność siebie nie bierze się z wiary we własną nieomylność, lecz z przyjęcia faktu, że każdy z nas bywa śmieszny i niedoskonały.
Artykuł: Impro 101: Jak mądrze dawać sobie prawo do błędówPsychologiczna analiza lęku społecznego i surowego wewnętrznego krytyka: dlaczego na spotkaniach z ludźmi tak łatwo zakładamy, że inni widzą nasze niedostatki.
Artykuł: Wewnętrzny cenzor i krytyk — jak go wyciszyćKompleksowa rozmowa po polsku ze Strefy Wiedzy Uniwersytetu SWPS wyjaśniająca fundamenty Terapii Akceptacji i Zaangażowania (ACT): heksafleks, defuzję poznawczą, akceptację i działanie w kierunku wartości.
Artykuł: Ostateczna wolność: czym jest elastyczność psychologiczna (ACT)Filmowa ilustracja fuzji poznawczej z głosem wewnętrznego krytyka i ego (Michael Keaton i Emma Stone). Świetny punkt wyjścia do pracy z defuzją w WPI-P3.
Artykuł: Wewnętrzny cenzor i krytyk — jak go wyciszyćIkoniczna animacja i metafora Terapii Akceptacji i Zaangażowania (ACT) autorstwa Russa Harrisa ('Pułapka szczęścia'). Pokazuje, jak płynąć w kierunku swoich życiowych wartości bez marnowania energii na walkę z wewnętrznymi…
Artykuł: Ostateczna wolność: czym jest elastyczność psychologiczna (ACT)Profesor psychologii Ethan Kross omawia wewnętrzny głos i gonitwę myśli (chatter): jak zdystansować się od wewnętrznego krytyka za pomocą m.in. mówienia do siebie w drugiej lub trzeciej osobie.
Artykuł: Wewnętrzny cenzor i krytyk — jak go wyciszyćDlaczego samo optymistyczne fantazjowanie o sukcesie rozleniwia nasz mózg? Profesor Gabriele Oettingen prezentuje metodę kontrastowania mentalnego WOOP (Wish, Outcome, Obstacle, Plan).
Artykuł: Odpuść kontrolę i wrzuć na luz: radzenie sobie ze stresem i perfekcjonizmemGenialna animowana wizualizacja tego, co dzieje się w naszym umyśle, gdy Lęk przejmuje konsolę sterowania i próbuje wygenerować dziesiątki scenariuszy przyszłości naraz.
Artykuł: Ostateczna wolność: czym jest elastyczność psychologiczna (ACT)Psychiatra i badacz uważności wyjaśnia, jak ciekawość i nieoceniająca obserwacja doznań w ciele pozwalają wyjść z automatycznych pętli nawykowych.
Artykuł: Ostateczna wolność: czym jest elastyczność psychologiczna (ACT)Twórca terapii ACT (Acceptance and Commitment Therapy) tłumaczy, dlaczego ucieczka przed trudnymi myślami i emocjami powiększa cierpienie i jak zatrzymać wewnętrzną wojnę z własnym umysłem.
Artykuł: Ostateczna wolność: czym jest elastyczność psychologiczna (ACT)Poruszający wykład twórcy terapii ACT o elastyczności psychologicznej: jak przyjąć własny lęk i wrażliwość, zamiast z nimi walczyć, i przekuć je w działanie zgodne z wartościami.
Artykuł: Ostateczna wolność: czym jest elastyczność psychologiczna (ACT)Wybitny wykład psycholożki z Harvardu o Zwinności Emocjonalnej (Emotional Agility). Dlaczego sztuczny, wymuszony optymizm jest toksyczny, a prawdziwy rozwój polega na akceptacji niewygodnych emocji i podążaniu za własnym…
Artykuł: Ostateczna wolność: czym jest elastyczność psychologiczna (ACT)Kultowy wykład o 'Małpie Natychmiastowej Gratyfikacji', 'Racjonalnym Sterniku' i 'Potworze Paniki' w naszej głowie — świetna metafora wewnętrznego teatru umysłu.
Artykuł: Ostateczna wolność: czym jest elastyczność psychologiczna (ACT)Archiwalny wykład twórcy logoterapii i autora 'Człowieka w poszukiwaniu sensu'. O przestrzeni wolności między bodźcem a reakcją oraz o tym, dlaczego traktowanie ludzi lepiej, niż na to wyglądają, pomaga im rosnąć.
Artykuł: Ostateczna wolność: czym jest elastyczność psychologiczna (ACT)Psycholog organizacji Adam Grant bada nawyki twórczych ludzi: dlaczego warto generować mnóstwo niedoskonałych pomysłów, kwestionować domyślne założenia i nie bać się porażek.
Artykuł: Impro 101: Jak mądrze dawać sobie prawo do błędówDlaczego nadmiar opcji prowadzi do paraliżu decyzyjnego i niezadowolenia? W improwizacji dokładnie dlatego szybki, zdecydowany wybór (nawet niedoskonały) daje wolność i napędza scenę.
Artykuł: Pustka w głowie pod presją — skąd się bierze i jak ją wyłączyćEkonomista behawioralny Dan Ariely pokazuje, co napędza wewnętrzną motywację, poczucie sensu i zaangażowanie w działanie znacznie skuteczniej niż zewnętrzne nagrody.
Artykuł: Odpuść kontrolę i wrzuć na luz: radzenie sobie ze stresem i perfekcjonizmemNoblista Daniel Kahneman wyjaśnia działanie Systemu 1 (szybki, intuicyjny, spontaniczny — serce improwizacji) oraz Systemu 2 (wolny, analityczny, kontrolujący).
Artykuł: Pustka w głowie pod presją — skąd się bierze i jak ją wyłączyćKognitywista Donald Hoffman udowadnia za pomocą modeli teorii gier, że ewolucja ukształtowała naszą percepcję nie do widzenia prawdy obiektywnej, lecz do przetrwania. Nasz umysł tworzy uproszczony pulpit (mapę), a nie…
Artykuł: Zdarzenie vs. interpretacja — dlaczego widzimy świat inaczejZałożyciel National Institute for Play tłumaczy z perspektywy biologii i psychiatrii, dlaczego dorośli, którzy przestają się bawić, tracą elastyczność poznawczą i odporność na stres.
Artykuł: Odpuść kontrolę i wrzuć na luz: radzenie sobie ze stresem i perfekcjonizmemZnakomita animacja RSA ilustrująca tezę psychiatry Iaina McGilchrista ('The Master and His Emissary'): różnica między wąską, kontrolującą uwagą zadaniową a szeroką, otwartą uwagą na relację i kontekst (stan Uptime w impro).
Artykuł: Default Mode Network (DMN) i obecność tu i terazWizualne arcydzieło o kosmicznej perspektywie: jeśli wszechświat nie ma z góry narzuconego sensu, to jedyny sens to ten, który sami nadajemy naszemu życiu. Skuteczne antidotum na paraliż perfekcjonizmu.
Artykuł: Odpuść kontrolę i wrzuć na luz: radzenie sobie ze stresem i perfekcjonizmemFizyk teoretyczny i artysta prof. Andrzej Dragan opowiada z humorem o tym, dlaczego nasze potoczne, sztywne wyobrażenia o rzeczywistości są złudne i dlaczego w nauce oraz sztuce liczy się kwestionowanie schematów.
Artykuł: Zdarzenie vs. interpretacja — dlaczego widzimy świat inaczejPełen humoru wykład psychologa z Harvardu o tym, jak pozytywne nastawienie, wdzięczność i zabawa podnoszą poziom dopaminy i otwierają mózg na kreatywne rozwiązywanie problemów.
Artykuł: Applied Improv w biznesie i komunikacji zespołowejFilozof i założyciel The School of Life rozkłada na czynniki pierwsze nasz współczesny lęk o status, snobizm i paraliżujący perfekcjonizm.
Artykuł: Impro 101: Jak mądrze dawać sobie prawo do błędówSłynny wykład o ucieleśnionym poznaniu (embodied cognition): jak postawa ciała, oddech i przestrzeń wpływają na poczucie sprawczości, poziom stresu i obecność przed wejściem na scenę lub trudną rozmowę.
Artykuł: Zachowania statusowe — przewodnik po dynamice relacjiProfesor psychologii z UC Berkeley wyjaśnia paradoks władzy: zdobywamy status i wpływ dzięki empatii, otwartości i wspieraniu innych, ale sama władza potrafi uszkodzić zdolność współodczuwania.
Artykuł: Zachowania statusowe — przewodnik po dynamice relacjiTwórca terminu NeuroLeadership omawia model SCARF (Status, Certainty, Autonomy, Relatedness, Fairness) — pięć społecznych wymiarów, które nasz mózg traktuje jak zagrożenie życia lub nagrodę.
Artykuł: Zachowania statusowe — przewodnik po dynamice relacjiPrymatolog Frans de Waal obala potoczny mit 'samca alfa' jako agresywnego tyrana. Badania nad szympansami dowodzą, że prawdziwy lider utrzymuje pozycję dzięki empatii, pocieszaniu słabszych i budowaniu koalicji.
Artykuł: Zachowania statusowe — przewodnik po dynamice relacjiProfesor John Antonakis udowadnia, że charyzma nie jest wrodzoną magią, lecz zestawem konkretnych zachowań werbalnych i niewerbalnych (tzw. Charismatic Leadership Tactics), których można się nauczyć.
Artykuł: Czy charyzmy można się nauczyć?Pionier badań nad ekspresją emocji i mikroekspresjami twarzy (uśmiech Duchenne'a) opowiada o tym, jak ciało zdradza prawdziwe emocje zanim zdążymy je zamaskować słowami.
Artykuł: Zachowania statusowe — przewodnik po dynamice relacjiZwięzłe podsumowanie 6 reguł wpływu społecznego prof. Roberta Cialdiniego (wzajemność, zaangażowanie, społeczny dowód słuszności, lubienie, autorytet, niedostępność).
Artykuł: Zachowania statusowe — przewodnik po dynamice relacjiBadaczka zachowań społecznych Vanessa Van Edwards omawia zaraźliwość emocjonalną oraz sygnały niewerbalne budujące ciepło i zaufanie od pierwszych sekund spotkania.
Artykuł: Czy charyzmy można się nauczyć?Brené Brown rozkłada zaufanie na 7 konkretnych zachowań (akronim BRAVING) i pokazuje, że zaufanie w zespole i relacji buduje się w małych, codziennych momentach uważności.
Artykuł: Bezpieczeństwo psychologiczne w zespole i na scenieŚwiatowej sławy psychoterapeutka par opowiada o napięciu między potrzebą bezpieczeństwa a potrzebą zaskoczenia, zabawy i tajemnicy w długoletnich relacjach.
Artykuł: Rutyna w związku i huśtawka statusuWykład o fundamentalnej ludzkiej potrzebie więzi i przynależności ('przeciwieństwem uzależnienia nie jest trzeźwość, lecz głęboka więź z innymi ludźmi').
Artykuł: Bezpieczeństwo psychologiczne w zespole i na scenieTwórca Porozumienia bez Przemocy (Nonviolent Communication) wyjaśnia różnicę między językiem szakala (oceny, etykiety, żądania) a językiem żyrafy (fakty, uczucia, potrzeby, prośby).
Artykuł: „Tak, i...” dla emocji — nazywanie afektu i regulacja emocjonalnaWybitny polski psychiatra i psychoterapeuta opowiada o tym, czym różni się prawdziwy dialog od wymiany monologów, jak słuchać z życzliwością i jak radzić sobie z potrzebą posiadania racji.
Artykuł: Rutyna w związku i huśtawka statusuDyrektor 75-letniego badania Harvard Study of Adult Development przedstawia główny wniosek: o naszym zdrowiu, długości życia i szczęściu decyduje jakość bliskich, autentycznych relacji.
Artykuł: Rutyna w związku i huśtawka statusuTwórca Teorii Wolnych Cech (Free Trait Theory) wyjaśnia, jak możemy wychodzić poza swoją biologiczną osobowość (np. introwertyzm), gdy działamy w imię ważnego dla nas projektu osobistego.
Artykuł: Sztuka bycia sobą: dlaczego granie ról bywa drogą do prawdyWykład o multipotencjalistach — ludziach łączących wiele pasji, ról i dziedzin, których naturalnym środowiskiem jest improwizacja i elastyczne adaptowanie się do nowych wyzwań.
Artykuł: Sztuka bycia sobą: dlaczego granie ról bywa drogą do prawdyJeden z najpopularniejszych polskich wykładów o wychodzeniu ze strefy komfortu, odwadze działania mimo niepewności i braniu odpowiedzialności za własną historię.
Artykuł: Odpuść kontrolę i wrzuć na luz: radzenie sobie ze stresem i perfekcjonizmemManifest siły introwertyków: dlaczego ciche skupienie, uważne słuchanie i głęboka obserwacja są bezcennym kapitałem zarówno w przywództwie, jak i na scenie improwizowanej.
Artykuł: Dlaczego introwertycy to najlepsi improwizatorzy i liderzyReżyser Pixara Andrew Stanton ('Toy Story', 'Gdzie jest Nemo') dzieli się receptą na wciągającą opowieść: obietnica na początku, trzymanie widza w niepewności (2+2 zamiast 4) i Podróż Bohatera w praktyce.
Artykuł: Uniwersalny szkielet sceny: 5 kroków do wciągającej historiiProfesor Peter McGraw przedstawia Teorię Łagodnego Naruszenia (Benign Violation Theory). Wyjaśnia naukowo, dlaczego śmiejemy się z tego, co łamie reguły, ale pozostaje jednocześnie bezpieczne psychologicznie.
Artykuł: Dlaczego się śmiejemy? Naukowe teorie humoru
