Komedia

Do tej pory nasza podróż przez historię improwizacji odbywała się w cieniu. Zaczęliśmy na zakurzonych włoskich wozach Commedia dell'Arte, by potem zajrzeć do chicagowskich świetlic Violi Spolin i londyńskich, awangardowych teatrów Keitha Johnstone'a. Wreszcie, w poprzednim odcinku, zanurkowaliśmy w mrok zadymionych chicagowskich laboratoriów, gdzie Del Close i jego wybitni uczniowie wykuwali potężną, psychologiczną architekturę Długiej Formy (Long Form) i Grupowego Umysłu. Pod koniec lat 80. mapa światowej improwizacji była [...]

Krótka Historia Improwizacji (Odc. 4): Szaman, mrok i "Gra". Del Close, struktura Harolda i sztuka odklejania się od własnych myśli Wyobraź sobie zadymione zaplecze chicagowskiego teatru na początku lat 80. XX wieku. Improwizacja, którą dekady wcześniej zapoczątkowała Viola Spolin jako genialne narzędzie socjalizacji, a którą Keith Johnstone przekuł w Kanadzie w sportowe widowisko, właśnie święci w Stanach Zjednoczonych komercyjne triumfy. Ludzie walą drzwiami i oknami do legendarnych klubów The Second [...]

Krótka Historia Improwizacji (Odc. 2): Syndrom Aprobaty i chicagowskie świetlice. Jak Viola Spolin zhakowała nasz lęk przed błędem? Wyobraź sobie Chicago, przełom lat 30. i 40. XX wieku. Miasto powoli podnosi się z kolan po wyniszczającym Wielkim Kryzysie. W ramach rządowego programu aktywizacji społecznej (Works Progress Administration), w dusznych świetlicach zbierają się grupy dzieciaków i młodzieży z najuboższych, imigranckich dzielnic. Mówią w różnych językach – po włosku, polsku, niemiecku, w [...]

Krótka Historia Improwizacji (Wstęp do serii) W serii "Krótka Historia Improwizacji" chciałbym Was zabrać w podróż po dziejach puszczania kontroli. Prześledzimy krok po kroku, jak na przestrzeni wieków rozwijała się improwizacja od Dell Arte do współczenego Applied Improv i jak powstawały idee, które dzisiaj stosują improwizatorzy sceniczni na scenie, jak również w kontekście applied improv, gdzie swój początek miały pewne podejścia i narzędzia. Zaczniemy od XVI-wiecznych Włoch i Commedia dell’Arte, [...]

Kiedy pomyślisz o przełomowych odkryciach w psychologii, przed oczami pewnie staną ci laboratoria, skomplikowane maszyny do rezonansu magnetycznego, ankiety badawcze i profesorowie ukryci za stosami teczek. Ale co, jeśli powiem Ci, że jeden z najbardziej wnikliwych obserwatorów ludzkiej natury nie miał dyplomu z psychologii, nie nosił białego fartucha, a swoje "laboratorium" założył w zadymionych, ciemnych salach prób i na deskach londyńskich teatrów? Miejscach, gdzie błędy były natychmiast weryfikowane przez [...]

„Kabaret jest dla starych dziadów”, „W stand-upie to tylko przeklinają”, „Impro jest lepsze, bo jest spontaniczne”. Słyszeliście to? Te wojny plemienne toczą się od lat w komentarzach w internecie, a co gorsza – czasem nawet w garderobach samych komików. To błąd. Zamiast hejtować inne formy komedii, lepiej się im przyjrzeć. Bo zawsze można się z nich czegoś nauczyć. Żyję w kilku równoległych światach. Z jednej strony jestem trenerem i [...]

Adolf Hitler tak bardzo obawiał się skutków humoru, że w Trzeciej Rzeszy opowiadanie dowcipów politycznych mogło skończyć się wyrokiem śmierci za "osłabianie ducha wojskowego" (tzw. Wehrkraftzersetzung). W tamtych czasach nazwanie psa imieniem „Adolf” było, delikatnie mówiąc, ryzykownym posunięciem. Z kolei Platon, jeden z ojców zachodniej filozofii, szczerze nie znosił śmiechu. Uważał, że wybuchając gromkim śmiechem, człowiek przestaje panować nad sobą, przez co traci chwilowo część swojego człowieczeństwa i racjonalności. [...]

Zaproponuj w swojej firmie warsztat z praktycznej improwizacji, a w odpowiedzi zobaczysz prawdopodobnie mieszaninę paniki i pobłażliwych uśmieszków. „Improwizacja? To dla aktorów.” „Nie będę się wygłupiać.” „Ale ja nie jestem 'szybki' ani 'dowcipny'!”. Ten opór wynika z fundamentalnego niezrozumienia, czym naprawdę jest improwizacja stosowana (applied improv). Większość ludzi myśli o programach komediowych – scenicznym popisie błyskotliwych ripost. Tymczasem praktyczna improwizacja to nie jest trening komediowy. To trening kluczowych kompetencji. [...]