Improwizacja Sceniczna

Do tej pory nasza podróż przez historię improwizacji odbywała się w cieniu. Zaczęliśmy na zakurzonych włoskich wozach Commedia dell'Arte, by potem zajrzeć do chicagowskich świetlic Violi Spolin i londyńskich, awangardowych teatrów Keitha Johnstone'a. Wreszcie, w poprzednim odcinku, zanurkowaliśmy w mrok zadymionych chicagowskich laboratoriów, gdzie Del Close i jego wybitni uczniowie wykuwali potężną, psychologiczną architekturę Długiej Formy (Long Form) i Grupowego Umysłu. Pod koniec lat 80. mapa światowej improwizacji była [...]

Krótka Historia Improwizacji (Odc. 4): Szaman, mrok i "Gra". Del Close, struktura Harolda i sztuka odklejania się od własnych myśli Wyobraź sobie zadymione zaplecze chicagowskiego teatru na początku lat 80. XX wieku. Improwizacja, którą dekady wcześniej zapoczątkowała Viola Spolin jako genialne narzędzie socjalizacji, a którą Keith Johnstone przekuł w Kanadzie w sportowe widowisko, właśnie święci w Stanach Zjednoczonych komercyjne triumfy. Ludzie walą drzwiami i oknami do legendarnych klubów The Second [...]

Zanim przejdę do historii Keitha Johnstonea, muszę powiedzieć, że to jeden z moich osobistych guru. Tak przenikliwy, tak wyprzedzający swoje czasy człowiek, który dokonał wielu fantastycznych odkryć. Pierwsza książka którą przeczytałem o impro to była właśnie jego "Impro for Storytellers", którą strona po stronie tłumaczyłem ze słownikiem (bo jeszcze wtedy nie znałem tak dobrze angielskiego, żeby czytać książki z oryginału). Zresztą do dzisiaj Impro for Storytellers uważam za najlepszą [...]

Znasz ten stan? Budzisz się rano, masz w głowie idealnie ułożony plan dnia. Wiesz, co powiesz na spotkaniu o 10:00, jak sprawnie ogarniesz maile i co ugotujesz na obiad. Czujesz się jak genialny reżyser doskonałego, przewidywalnego filmu. A potem... o 8:15 wylewasz kawę na czystą koszulę. Na spotkaniu klient zadaje pytanie, na które nie znasz odpowiedzi. W drodze powrotnej utykasz w gigantycznym korku. Jak reaguje Twoje ciało? Spięty kark, [...]

Krótka Historia Improwizacji (Odc. 2): Syndrom Aprobaty i chicagowskie świetlice. Jak Viola Spolin zhakowała nasz lęk przed błędem? Wyobraź sobie Chicago, przełom lat 30. i 40. XX wieku. Miasto powoli podnosi się z kolan po wyniszczającym Wielkim Kryzysie. W ramach rządowego programu aktywizacji społecznej (Works Progress Administration), w dusznych świetlicach zbierają się grupy dzieciaków i młodzieży z najuboższych, imigranckich dzielnic. Mówią w różnych językach – po włosku, polsku, niemiecku, w [...]

Krótka Historia Improwizacji (Wstęp do serii) W serii "Krótka Historia Improwizacji" chciałbym Was zabrać w podróż po dziejach puszczania kontroli. Prześledzimy krok po kroku, jak na przestrzeni wieków rozwijała się improwizacja od Dell Arte do współczenego Applied Improv i jak powstawały idee, które dzisiaj stosują improwizatorzy sceniczni na scenie, jak również w kontekście applied improv, gdzie swój początek miały pewne podejścia i narzędzia. Zaczniemy od XVI-wiecznych Włoch i Commedia dell’Arte, [...]

Znasz to uczucie? Twój partner ze sceny właśnie rzucił kwestię, a ty otwierasz usta i... nic. W Twojej głowie pojawia się wielka, sterylna, biała kartka. Nie ma tam ani jednej myśli, ani jednego słowa. Serce zaczyna bić szybciej, na karku czujesz zimny pot, a czas zwalnia do nieznośnego minimum. Jedyne, o czym w tej sekundzie marzysz, to zapaść się pod deski sceny. Dlaczego tak się dzieje i – co [...]

Kiedy pomyślisz o przełomowych odkryciach w psychologii, przed oczami pewnie staną ci laboratoria, skomplikowane maszyny do rezonansu magnetycznego, ankiety badawcze i profesorowie ukryci za stosami teczek. Ale co, jeśli powiem Ci, że jeden z najbardziej wnikliwych obserwatorów ludzkiej natury nie miał dyplomu z psychologii, nie nosił białego fartucha, a swoje "laboratorium" założył w zadymionych, ciemnych salach prób i na deskach londyńskich teatrów? Miejscach, gdzie błędy były natychmiast weryfikowane przez [...]

Ratunek dla nudnych scen: Jak podnosić stawkę i sprawić, by widownia wstrzymała oddech? Wyobraź sobie scenę. Dwóch improwizatorów stoi na środku. A: Cześć. B: Cześć. A: Ładna pogoda. B: Tak, słońce świeci. A: Idziemy na kawę? B: Chętnie. Publiczność ziewa. Improwizatorzy czują, że grzęzną w mieliźnie. Dlaczego? Przecież się zgadzają. Przecież nie blokują. Przecież budują wspólną rzeczywistość. Problem leży w jednym słowie: STAWKA. W tej scenie nikomu na niczym [...]